SENDLALELO
Incenye yekucala iveta letakhiwo netinchubo lekumele tilandzelwe kulomklamo wekucala kungenisa loMSEBENTI wetiNdlela teKuBuyeketa umSebenti kulomkhakha waboMasipala.
Incenye yesibili iveta letakhiwo lekumele tisungulwe ekupheleni kwalesigaba sekungenisa kute kugcinwe lendlela yekwenta tintfo. Kulolunye luhlangotsi loku kuniketa tisebenti litfuba lekufaka sicelo sekubuyeketwa kabusha kwemisebenti yabo bese kutsi kulolunye luhlangotsi kucapha lokuchubekako nekubukwa kabusha kwetindlela letisunguliwe nekutsembeka kwato.
LomKlamo wekuNgenisa ngumphumela wesivumelwano semKhandlu wekuCocisana waboHulumende basemaKhaya baseNingizimu Afrika (SALGBC) sekutsi kumele kube neNdlela yekuBuyeketa umSebenti lefanako kulomkhakha wabohulumende basemakhaya. Kungumbono wato tonkhe tinhlangotsi kutsi lokufana kwaloluhlobo kuyadzingeka kutinchubo temkhakha letihlukahlukene njengekucocisana ngetemaholo, kuvisisa kwetisebenti lokufanako kwemazinga ekusungula nendlela yekuhlela, kuhlelwa kwemakhono emkhakha nekuhlelwa kwemfundvo nelucecesho.
Lomculu wenchubo kumele ufundvwe ngekuhambelana naloMSEBENTI wetiNdlela teKuBuyeketa umSebenti, emaManyuwali eluCecesho eMSEBENTI wetiNdlela teKuBuyeketa umSebenti kanye nemaNotsi emSEBENTI weKubuyeketwa kwemsebenti kumkhakha waboMasipala.
Kuhloswe ngawo kutsi uhole lenchubo kuvikela kungavumelani nekucabana lokunganasidzingo kutsi kubambelele lokungeniswa. Kuyinjongo yawo kutsi ufune kucedza lesigaba sekungenisa ngekhatsi kwesikhatsi setinyanga letingu-18.
Kubalulekile kutsi lenchubo ifake wonkhe wonkhe futsi ibuye imukelwe ngito tonkhe tisebenti. Akukho sisebenti lesitawugcina sitfole tivumelwano letingatsandzeki nobe imibandzela yekucashwa lengatsandzeki kunalena labanayo ngenca yemiphumela yalenchubo yekubuyeketwa kwemsebenti. Kulolunye luhlangotsi tisebenti kumele bangalindzeli kutsi sigaba sekungenisa singaniketa kuneliseka kuwo wonkhe umuntfu. Futsi kubalulekile kuvisisa kutsi letingcociswano tekulungisa emaholo kuya kulokulinganiswa lokusha atisito tekutsi kuvele kungetwa.
SIGABA A
TAKHIWO TEKUNGENISA
TIGODZI TEKUBUYEKETA IMISEBENTI
KUSUNGULWA KWETIGODZI TEKUBUYEKETA IMISEBENTI
EMAKOMITI LAMAKHULU EKUBUYEKETWA KWEMISEBENTI (PJECs)
Kwakhiwa nelinani lesikhasi
Emandla nemisebenti
Emalungelo nemitfwalo yemalunga
Imisebenti nemitfwalo yebaPhatsi bekuBuyeketwa kweMisebenti
EMAKOMITI LASEKELWE EKUBUYEKETWA KWEMISEBENTI (SJECs)
Kusungulwa nekwakhiwa
Emandla nemisebenti
SIGABA B:
KUNGAVUMELANI NEKUCABANA
KUNGAVUMELANI
TINCHABANO
SIGABA C
TINKHOMBANDLELA TEKUNGENISA KUTIGODZI
KUCHAZWA KWETINCHUKACA
KUBANDZAKANYEKA LOKUTAYELEKILE KWABETEBUDLELWANO EMSEBENTINI
Kucocwa kwetiNchazelo temsebenti
Letinye tindzaba
Imitsetfo yemihlangano
Sigaba sekucala
Kuhlela kwekuLungiselela nekubuyeketa
Tindlela letilandzelwako kuleNchubo yekuBuyeketa
SIGABA D
IMIPHUMELA, KWATISWA NEKULINGANISWA KWESIGABA SEMHOLO
IMIPHUMELA
KULINGANISWA KWESIGABA SEMHOLO TINGCOCISWANO
INCENYE YESIBILI: LIKOMISHANA LESIFUNDZA LEKUDLULISELWA KWETIKHALO NELIKOMISHANA LAVELONKHE LEKUBUYEKETWA KWEMISEBENTI
Kusungulwa nekwakhiwa
Emandla nemisebenti
Kusungulwa nekwakhiwa
Emandla nemisebenti
INCHUBO YEKUDLULISELA SIKHALO PHAMBILI NEKUBUYEKETWA KABUSHA
Kungeniswa kwetikhalo tesikhundla sangaphambilini
Inchubo yekubuyeketwa kabusha kweticelo letifakiwe
TENDLALELO
SENDLALELO A
SENDLALELO B
TINDLELA TEKUBITWA ? LIKOMISHANA LAVELONKHE LEKULINGANISA
INCENYE YEKUCALA: UMKLAMO WEKUNGENISA LENDLELA YEMSEBENTI
SIGABA A: TAKHIWO TEKUNGENISA
TIGODZI TEKUBUYEKETA IMISEBENTI
Tigodzi tekubuyeketa imisebenti tindzawo letikhetsiwe lapho emaKomiti lamaKhulu ekuBuyeketwa kwemiSebenti (PJECs) atawusungulwa ngalesikhatsi kuchubeka lesigaba sekungenisa.
Onkhe emaKhansela etindzawo tasemadolobheni atawuba tiGodzi teKubuyeketwa kwemSebenti.
Tigodzi tekubuyeketa imisebenti titawuncunywa liKomiti leliphetse le-SALGBC ngetincomo letentiwe tiGaba tetiFundza te-SALGBC.
Tincomo taloluhlobo kumele lokungenani tifake ekhatsi i-District Area lapho kunekugcwala lokunyenti kwetisebenti nobe tincome kuhlanganiswe ema-Districts Area lapho kunetisebenti letincane kuwo.1
KUSUNGULWA KWETIGODZI TEKUBUYEKETA IMISEBENTI
Mabhalane Jikelele utawubhala incwadzi iye ku-Metropolitan LiCela lelitsintsekako nobe emaForamu etemiSebenti asetiNdzaweni tasemaDolobheni2 acele kutsi atsatse tinyatselo teku:
a Chumana nemalungiselelo emaKhansela mayelana nekubekwa kwemPhatsi weKubuyeketwa kwemSebenti3, kubekwa kwetisebenti kute kusungulwe iyunithi yekubuyeketwa kwemsebenti netindzaba telusekelo lwetekulawula netebuciko lekumele tingeniswe;
b Kulungiselela kukhetsa kutinhlangotsi temalunga e-PJEC;
c Kwenta emalungiselelo ekukhululwa ngalokuphelele kwemalunga e-PJEC kusukela ngelusuku lwekungeniswa;
d Kubita umhlangano wekucala wema-PJEC kutococisana ngemalungiselelo nekuhlela lokuchubekako kwalokucala kwekungeniswa kwalomklamo;
e Kucala lenchubo yekubhala lenchazelo yemsebenti njengoba ibekiwe ku-2 yeSigaba C.
Mabhalane Jikelele we-SALGBC utawubhalela leTigaba tetiFundza acele kutsi tente tincomo ngekusungulwa kwetigodzi tekubuyeketa imisebenti letingaphasi kwato.
Ngekuvuma kweliKomiti leliphetse le-SALGBC nobe ngekuchibiyelwa kwetincomo tabo, letiGaba tetiFundza titawutsatsa letinyatselo letibanti taloluhlobo letidzingekile kucinisekisa kutsi:
a Bomasipala labatsintsekako babeka umPhatsi weKubuyeketwa kwemsebenti kutiGodzi tekubuyeketa imisebenti;
b Bachumane naloluhlobo lwabomasipala ngemalungiselelo mayelana nekubekwa kwetisebenti kusungula iYunithi yekuBuyeketwa kwemsebenti kanye netinyatselo letingahle tidzingeke kusungula lusekelo lwekulawula kanye nelebuciko lekungeniswa kwalomklamo;
c Kulungiselela kukhetsa kutinhlangotsi temalunga e-PJEC;
d Kwenta emalungiselelo ekukhululwa ngalokuphelele kwemalunga e-PJEC kusukela ngelusuku lwekungeniswa;
e Kubita umhlangano wekucala wema-PJEC kutococisana ngemalungiselelo nekuhlela lokuchubekako kwalokucala kwekungeniswa kwalomklamo;
f Kucala lenchubo yekubhala lenchazelo yemsebenti njengoba ibekiwe ku-2 yeSigaba C
EMAKOMITI LAMAKHULU EKUBUYEKETWA KWEMISEBENTI (PJECs)
Kwakhiwa nelinani lesikhasi ema-PJEC atawakhiwa ngulamacembu ebacashi kanye netinyonyane tebasebenti:
a Labamele bacashi labane 4 kufaka ekhatsi lomPhatsi weKubuyeketwa kwemsebenti waleso sigodzi;
b Labamele tisebenti labane 4 lababili bakhona 2 basuka ku-SAMWU bese kutsi lababili 2 basuka ku-IMATU.
Umchumanisi utawuba akhona kulesigaba sekucala, njengekusho kwalenkhontileka ne-HCC, bese kutsi ngemuva kwaloko bese uba khona uma afuneka kundzima yebuciko, yekucapha neyekululeka.
Emacembu kuleso naleso siGodzi seKubuyeketwa kwemsebenti angakhetsa labanye futsi bafaka lomunye esikhundleni salona lobamele nobe ngabe kunini ngekuya ngekutsi laba labanye nobe lolofakwako uceceshwe ngalokwanele.4
Uma ngenca yanobe ngusiphi sizatfu lolonimele ahoca, nobe akhishwe kuleliKomiti, kungumtfwalo walelicembu kutsi likhetse lotamvala kutsi atsatse lolo hlobo lwesikhala uma kungukutsu uceceshiwe futsi unesitifiketi.
Akukho tibukeli letivunyelwe kutsi tiye kumihlangano yemakomiti ngaphandle nangabe kuvunyelwene mayelana nelucecesho.
Emacembu avuma kwenta yonkhe imizamo kukhetsa lababamele labanekuvisisa lokukahle ngengcikitsi futsi anelwati ngetisebenti tahulumende wasemakhaya.
Ema-PJEC asebenta ngalokugcwele ngalesikhatsi sesigaba sekungenisa futsi achubeka nekusebenta ngemuva kwaloko kulesigaba sesibili njengoba futsi uma afuneka.
Emandla nemisebenti
I-PJEC ngiyo lenalomtfwalo wekulungisa, kucapha, kuhlela, nekungeniswa kwalenchubo yekubuyeketwa kwawo onkhe emazinga etikhundla nemisebenti kulendzawo lengakuyo, ngekuya ngekusonjululwa kwenchabano kutsi ngabe i-Municipal Systems Act, Sigaba 57, baLawuli bayafakwa nobe abafakwa kulokubuyeketwa kwemsebenti, ngekuya ngaletinkhombandlela letibekwe ngentasi.
Nobe ngabe nguluphi luntjintjo loluhlongotwako kulamasu ekungenisa nobe emalungiselelo kumele kuletfwe kuleliKomiti kute kumukelwe ngaphambilini.
Licebo lelihlanganyelwe lekuchumana kumele libuyeketwe kute latise tisebenti ngaloMSEBENTI wetiNdlela teKuBuyeketa umSebenti nekungeniswa kwawo.
Isebente njengelisiko lendlela netinchubo temsebenti njengoba tibekwe ngentasi kwa-3 kweSigaba C.
Ema-PJEC enta tonkhe tincumo ngekuvumelana.
I-quorum yanobe ngabe nguwuphi umhlangano lokungenani kumele kube namunye ngalelo nalelo cembu.
Kwenta umsebenti wayo i-PJEC itawuniketwa kufinyelela kuyo yonkhe imininingwane letsintekako nemibiko lengahle ifuneke ekuhleleni kungeniswa nekuniketa lwati ngekulinganisa njengoba kuvetiwe ku-Sendlalelo A.5
I-PJEC ingenta luhlolo lwendzawo nobe tinchubo temsebenti nobe tiboniso te-thekhnoloji ledzingekako kuniketa lwati lekuncedza ngalokubuyeketwa kwemsebenti.
I-PJEC, njengoba ibekiwe ku-2.1.7 weSigaba C ingachibiyela futsi yamukele KuChazwa kwemSebenti ngetinjongo tekubuyeketwa.
I-PJEC ingasungula ema-SJEC uma ikubona kufanele kutsi izue lokungeniswa kwetinjongo tayo ngekuya ngekumukelwa liKomiti lekuLinganisa.
I-PJEC idzingeke kutsi kuvuma, nobe ichibiyele futsi ivume, lemiphumela yekubuyeketa lencuywe ngiwo onkhe ema-SJEC.
I-PJEC itawuchubeka isebente ngekutikhandla kulokutiphatsa kwemisebenti wekubuyeketwa kwemsebenti nanome seyisungule ema-SJEC.
I-PJEC inemtfwalo yayo yonkhe imisebenti lehlobene nekucinisekisa kusebenta ngalokufanako kwetinchubo kuyo yonkhe indzawo lengaphasi kwayo futsi lemitfwalo yaloluhlobo angeke iyiswe ku-SJEC.
I-PJEC inemtfwalo wekucinisekisa kutsi inchubo yeluhlolo lwangaphandle ibanjwa ngalokutayelekile njengoba kuncunyiwe futsi kumele kuhambelane nanobe ngutiphi tincumo letentiwe liKomiti lekuLinganisa.
Umbiko wemiphumela yesikhashane wema-PJEC inako kutsatfwa nguleliKomiti lekuLinganisa njengemBiko wemiphumela lophelele ngaphambi kwekwatiswa kwanobe ngabe ngutiphi tisebenti. [ buka futsi ngaphasi kwesigaba D 1]
Ema-PJEC asebenta ngaphasi kwelicele lelitsintsekako le-SALGBC mayelane nanobe ngutiphi tinchabano letigahle tivuke njengoba tibonisiwe ngentasi.
I-PJEC isebentisa lamandla langetulu ngekuvumelana futsi uma kwenteka kungabi nekuvumelana ekusetjentisweni kwaloluhlobo lwemandla kutawudluliselwa inkinga yalelo nalelo cembu, kuleliKomiti lekuLinganisa uma kungavunyelwana, nobe iyiswe ku-SALGBC kunobe ngabe nguyiphi inchabano, njengoba kuvetiwe kusigaba B.
Ema-PJEC angenta tincomo kuleliKomiti lekuLinganisa kunobe ngabe yini labayibona kutsi ingancedza kulokusetjentiswa ngalokufanako kwekubuyeketwa kwemsebenti nobe nekulungiswa kwekucondziswa kwetinhlobo temisebenti.
Emalungelo nemitfwalo yemalunga
Bonkhe labakhetsiwe kutsi babe malunga batawuvuma ngembhalo kutsi batawungenela lucecesho njengebahloli bemisebenti.
Emalunga atawubika emsebentini ngekuvuma kwemPhatsi weKubuyeketwa kwemsebenti mayelana nesikhatsi lesitayelekile sekusebenta lesingeke sibe ngaphasi kwa-8 yemahora elusuku lekusebenta.
Onkhe emalunga atawuvuma ngencwadzi ngemahora latayelekile ekucala nekucedza lekuvunyelenwe ngawo.
Emalunga elikomiti atawugcina bufinhlo kuwo onkhe emaphuzu nekulinganiswa kwemiphumela ngaphambi kwekwatiswa lokusemtsetfweni futsi atawugwema kuveta umniningwane lotfolwe kulenchubo yekubuyeketwa kwemsebenti ngendlela letawucekela phasi kusetjentiswa ngemphumellelo kwaloluhlolo. 6
Emalunga eliKomiti anemalungelo lalinganako kulokwentiwa kwekubuyeketwa kwemsebenti, njengoba emalunga akha liKomiti, nanobe ngabe ulilunga layiphi inyonyane nobe ungasilo lilunga letisebenti nobe tigaba tetisebenti, letihlolwako.
Labamele tisebenti batawuniketwa kukhululwa lokugcwele kulemisebenti yabo letayelekile kute babambe lichaza ngalokuphelele kulenchubo yekubuyeketwa kwemsebenti.
Lokukhululwa kwaloluhlobo kutawuniketwa kodvwa kuphindze kunakwe lamalungelo laphelele laniketwe mayelana nesivumelwano semalungelo ekuhlanganyela kodvwa atawuphela uma futsi nangalesikhatsi lesigaba sekungenisa sesicedziwe.
Labamele bacashi kumele baniketwe emalungiselelo lanele ekucinisekisa kutsi bayakhona kuchuba lokuBuyeketwa kwemsebenti ngalokugcwele.
Bomasipala batawucinisekisa kutsi kute lilunga leliKomiti lelibandlululwa esikhundleni salo nobe ekuchubekeni ngemsebenti ngenca yekubamba kwalo lichaza.
Emalunga atawuniketwa kulawulwa lokuvakalako kanye netitfutsi letivakalako lapho kungakhonakala khona kute ente imisebenti lehlobene ngco nemisebenti yeluhlelo lwema-PJEC.
Kungumtfwalo walelo nalelo lunga le-PJEC kutsi :
a Kwenta luhlolo ngekuhlonipha sitfunti seMSEBENTI wetiNdlela teKuBuyeketa umSebenti, imitsetfo leyamukelekile, tichazelo kanye netheminoloji.
b Kufuna ngendlela lengakhonakala ngalokuvakalako, kufinyelela kusivumelwano ngeluhlolo ngekubonisana;
c Kuchuba kuchumana kwabo netisebenti nekuniketa lusekelo kulaba labamele bona kute kuchutjwe lokungeniswa kwalenchubo yekubuyeketwa kwemsebenti;
d Bagcine bumfihlo mayelana nanobe nguwuphi umniningwane loniketiwe ngaphasi kwalemibandzela yebumfihlo. 7
a Kuchumana nalaba labamele bona kunobe ngabe yini ngaphandle kwendzaba yemaphuzu nemiphumela yekulinganiswa ngaphambi kwekwatiswa lokusemtsetfweni;
b Kicela umniningwane nobe kuhlatiywa lokungetiwe kwekwakhiwa kabusha kwemniningwane lotsintsekako kulokuBuyeketwa kwemsebenti;
c Kucela kutiphatsa kwebahloli bendzawo kanye nekuboniswa kwemsebenti.
d Kuniketwa tizatfu letibhaliwe tekuncatjelwa kuveta umniningwane nobe bente luhlolo lwendzawo nobe kuboniswa kwemsebenti.
Kunobe ngabe nguyiphi inchabano lengavela ngenca yekuvetwa kwemniningwane; ticelo tekuhlola indzawo, nanobe ngabe ngusiphi sento semandla nemisebenti yema-PJEC, lamacembu angadlulisela lendzaba kulicembu lawo kodvwa atawuhlonipha lemibandzela lebekwe ngaphasi kwesiGaba B.
Imisebenti nemitfwalo yemPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti
Kuleyo naleyo PJEC kanye netiGodzi teKubuyeketwa kwemsebenti umcashi utawucinisekisa kutsi umPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti uyacashwa kutsi aphumelelise lenchubo yonkhe kuso sonkhe sikhatsi sekuchubeka kwalesigaba sekungenisa.
Sigaba se-SALGBC lesitsintsekako sitawatiswa emagama ebantfu baloluhlobo, kanye nanobe ngabe nguluphi luntjintjo lolungahle luvele.
Umcashi unemtfwalo wekuniketa emandla langetiwe kusisebenti sekubuyeketwa kwemsebenti kanye nelusekelo lwekulawula loludzingekako kulokungeniswa, nekutsi ngutiphi tisebenti letitawatiwa ngekutsi yiYunithi yekuBuyeketwa kwemsebenti 8nemsebenti ngaphasi kwelulawulo lwemPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti.
BaPhatsi labacondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti banemtfwalo wekuvuselela nekwenta emalungiselelo bawentela i-PJEC kanye netakhiwo letitsintekako njengobe tivetiwe ngaphasi nobe letingavunywa yi-PJEC.
UmPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti unemtfwalo wekulungisa lusekelo lwetekuphatsa kanye netinhlelo letifaka ekhatsi:
a Lusekelo lwetekuphatsa nelabomabhalane kulamaKomiti;
b Kutfola nekulungisa nobe ngabe nguwuphi umniningwane lodzingekako kulenchubo yeluhlolo nobe lengahle icelwe liKomiti;
c Imisebenti yekutoliga lephambili uma kudzingekile;
d Tatiso temihlangano nekuchumanisa kuhanjelwa kwemihlangano;
e Kusungula nekugcina liBhange leMininingwane netihlelo tekulawula njengoba tincunyiwe;
f Kulungisa tinhlelo tekuchumana kanye nemaseshini emniningwane njengoba kuvunyelwene ne-PJEC;
g Kulungiselelo kuhlatjwa ngemibuto kwetisebenti, kwalabasetihlalweni letisetulu kanye nebaphatsi;
h Kulungiselela kuhlolwa kwendzawo nobe tento letifanako;
i Kuhlela ngaphambilini kweluhlelo lemsebenti kanye nanobe ngabe ngutiphi tincomo ngapphambi kwenchubo yekungeniswa;
j Letinye tintfo letifaka ekhatsi tintfo letifana ?ne??..tivetiwe ngaphasi kweSigaba C.
UmPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti anganiketa imitfwalo yakhe kuletinye tisebenti ngekhatsi kuleYunithi yeluHlolo.
EMAKOMITI LASEKELWE EKUBUYEKETWA KWEMISEBENTI (SJEC)
Angasekelwa yi-PJEC uma linani lemsebenti lodzingekako kute kucedvwe lenchubo yekubuyeketwa kwemsebenti esikhatsini lesingalinganiselwa ku-18 yetinyanga lifuna njalo.
Atawakhiwa linani lelifanako nemalunga e-PJEC futsi abopheleleke kulamalungelo nemitfwalo yemalunga.
Atawuvunyelwa kuphela kulomsebenti wekuhlola imisebenti futsi amele kucinisekiswa nobe kuchitjiyelwa kwetiphumo tabo yi-PJEC.
Yonkhe imiphumela lekufinyelelwe kuyo ema-SJEC kutawufuneka acinisekiswe yi-PJEC.
Ema-SJEC abese ayashabalaliswa ekupheleni kwesigaba sekungenisa.
Kusungulwa nekwakhiwa
Litawusungulwa ekucaleni kwekungeniswa kwenchubo yeKubuyeketwa kwemsebenti.
Litawakhiwa malunga lasihlanu e-SALGA, emalunga lamatsatfu e-SAMWU kanye nemalumga lamabili e-IMATU.
Lamalunga aloluhlobo kumele abe malunga lasebentako e-PJEC kodvwa atawube atfolile lucecesho kuleluhlelo lwe-TEMISEBENTI njengemfuneko yekucala yebulunga.
Atawufaka ekhatsi emalunga lasetulu lamabili e-Human Capital Corporation (HCC) kuletikhundla tekululeka njengoba kufuneka nangalesikhatsi kufuneka.
Emandla nemisebenti
Likomishana lenta tincumo talo ngekuvumelana.
Emandla nemisebenti aleliKomiti (lekumele afundvwe ngekuhambelana na-Sendlalelo B) kwenta ncono imiphumela9yekuBuyeketwa kwemsebenti lencunywe ema-PJEC ngaloku lokulandzelako:
a Kufuna kufinyelela esivumelwaneni kulokusetjentiswa lokungagucugucuki kweMSEBENTI wetiNdlela teKuBuyeketa umSebenti mayelana nemitsetfo, tinchazelo netheminoloji;
b Kutfola imibiko yekucwaninga10 kanye netincomo tekwenta ncono;
d Kuncoma kulungisiswa, kucondzanisa kanye nekwentiwa ncono kweluntintjo;
e Kuhlola imiphumela lengahle ivele yekuvinjelwa lulwimi kanye netintfo letitsintsana nekwati kubhala nekufundza ekusebentjentisweni kwaloluhlelo;
f Kuhlola, ngekuhlobana netigaba tetikhundla, tindzaba tekubaluleka lokulinganako kumahora lalinganakko emsebenti ngekuya kwelibala, bulili kanye nekukhubateka;
g Kufuna kusombulula konkhe kungavumelani lokungahle kuvele kuletinchociswano.
Litawuba nemtfwalo wekusungula letincomo letitawubekwa phambi kwe-SALGBC ngetivumelwano tendlela lefanako tekuniketwa kwemagama emsebenti latawusetjentiswa kulowo mkhakha.
Lingasungula emaKomiti uma likubona kudzingekile kutsi lente imisebenti yalo.
Lelihlobo lemaKomiti lingakhiwa ngunobe ngubaphi bantfu uma nje kuphela bangemalunga e-PJEC nobe LiKomiti lekuLinganisa.
LeliKomiti lekuLinganisa linganiketa kunobe ngabe nguliphi liKomiti lelishiwo ku-5.2.4 nobe ngabe nguyiphi yemisebenti yabo uma nje kuphela kutsi lokuniketwa kwemandla kugcina ekwenteni imisebenti ngekhatsi kwemibandzela lehambelana netinkhomba tekwenta ncono lekuvunyelwene ngato ngaphambilini.
LiKomiti lekuLinganisa linawo wonkhe lomtfwalo wekulawulwa kwesigaba sekungenisa kodvwa kumele litiphendvulele kuliKomiti leliphetse le-SALGBC ngekuya kwalemitsetfo njengoba liKomiti leliphetse lingancuma.
Ngaphandle kwekuncatjelwa kwa-5.2.7 , leliKomiti lekuLinganisa:
a Litawudlulisela nobe ngabe nguyiphi indzaba letawuba nemiphumela kutetimali ngaphambi kwekutsi imukelwe;
b Lingenta tincomo kutichibiyelo talesivumelwano nanobe nguyiphi intfo lehlobene naloku;
c Kuniketa imibiko yatikhatsi tonkhe ngalenchubo yalokungeniswa kanye netindzaba letihlobene naloko.
SIGABA B: KUNGAVUMELANI NEKUCABANA11
KUNGAVUMELANI
Kungavumelani kusho lolokulandzelako :
Kuhluleka kufinyelela esivumelwaneni kumiphumela yekubuyeketwa kwemsebenti lelinganisa kubaluleka lokusisusa salomsebenti.
Tinsolo ngulelinye nobe lelelinye licembu kutsi lelelinye licembu:
a Liyahluleka kuhlonipha kuhlonipheka kwalencubo, ngekuya kwaletinchazelo talendlela yekulinganisa, imitsetfo kanye nemicabango yangekhatsi;
b Kubeka kugcizelela lokungakafaneleki etintfweni letingatsintseki kulenchubo yeluhlolo kufaka ekhatsi, kodvwa hhayi onkhe ema-PJEC.
TINCHABANO
Tinchabano tisho nobge ngabe nguyiphi indzaba lengahle ivuke kutinsolo tekutsi kube nekuhluleka nobe kwencaba kuloku:
Kuniketa lomele licembu ngetinsita letanele tekudlala indzima njengelilunga leliKomiti.
Kuniketa umniningwane lowanele kanye nemiculu nobe kuvulela lusesho kanye nekutfola emaphuzu kute kufinyelelwe kusivumelwano sekuChazwa kwemSebenti.
Kuvumelana ngelisu lekungenisa nekulandzela tinkhombandlela kanye netinchubo letibekwe kulesivumelwano ngendlela lecekela phasi lokucala nobe lokungeniswa ngalokuchubekako kwalencubo.
Kuvuma kugwema nobe kulungisa kutiphatsa lokubhidlitako kwanobe ngabe ngubani lomele emacembu.
Nobe ngabe nguyiphi indzaba LiKomiti lekuLinganisa lelingakhoni kuvumelana ngekusincumo.
Tinchabano letishiwo kusuka ku-2.1.1. kuya ku-2.1.4. titawudluliselwa kuleLicela lelitsintsekako le-SALGBC lelitawuzama kuyisombulula lenkinga, uma lihluleka lelicembu lelikhale ngalenchabano lingahle livunyelwe kutsi limangale ngekuya ngenchubo yekusombulula tinchabano ye-SALGBC.
Tinchabano mayelana na-2.1.5. titawudluliselwa enkantolo.
Kunobe ngabe ngusiphi simangalo mayelana na-2.3 we-Human Capital Corporation kutawufuneka banikete bufakazi ngekwabo futsi angeke babitwe kutsi banikete bufakazi esikhundleni semcashi nobe emacembu etinyonyane.
Kubitwa kwaloluhlobo lwesimangalo, ngekuya ngetinchukaca talendzaba letsite levuse lenchabano, kutawuba emandleni eliJaji kutsi ahlulele kulenchabano ngekunaka loku lokulandzelako:
a UMSEBENTI wetiNdlela teKuBuyeketa umSebenti kanye netincumo tangaphambilini teliiKomiti lekuLinganisa;
b Tinchubo talesivumelwano;
c Tinchubomgomo letitayelekile temtsetfo letitsintsana netento tebacashi letikahle kanye nekulingana kubudlelwano bekucasha, d Tinchubomgomo letitayelekile kanye nemaphuzu laveta inhloso kanye nenjongo yekubuyeketwa kwemsebenti.
SIGABA C: TINKHOMBANDLELA TEKUNGENISA KUTIGODZI
KUCHAZWA KWETINCHUKACA
Lenchubo yeKubuyeketwa kwemSebenti yenteka ngekhatsi kwengcikitsi yetindlela tekulawula tisebenti kanye nebuhlobo lobusunguliwe betekusebenta.
Injongo yalesigaba kutsi:
a Sibone lapho kudzingeke khona kutsi sitsatse tinyatselo mayelana nendzawo yekusebenta letayelekile kanye netinchubo tebuhlobo etimbonini kusekela lenchubo yekubuyeketwa kwemsebenti;
b Kuniketa tinkhombandlela letitawubusa emalungiselelo ekusebenta lokutayelekile kwema-PJEC nobe ema-SJEC.
Ngaphandle nangabe kubekwe kwacaca Sivumelwano i-Organisational Rights Sivumelwano kanye nemtsetfosisekelo we-SALGBC ilawula tindzaba levela kutivumelwano letitayelekile tetemisebenti.
Tinkinga lekumele tibukwe ngetinchubo tebudlelwano kutetemisebenti kumele ticale kuphela uma emalunga e-PJEC sekahketsiwe.
TINCHUBO LETITAYELEKILE TEBUDLELWANO KUTEMISEBENTI
Kucocwa kwetiNchazelo temsebenti
Intfo yekucala lefunekako kute ema-PJEC asebente ngemphumelelo ngulokucocwa kanye nekuvumelana ngetiNchazelo temsebenti ngekuya ngendlela leyamukelekako lehambisana netidzingo taloMSEBENTI wetiNdlela teKuBuyeketa umSebenti.
Lomsebenti uwela kwekucala ngekhatsi kulomkhakha webudlelwano lobutayelekile kutetemisenti futsi udzinga kubandzakanywa kwebaLawuli kanye labamele tisebenti ngekulandzela emashanela ebudlelwano lobutayelekile betetemisebenti.
KuCapha lokucocwa kwekuChazwa kwemSebenti kwenteka etindzaweni tasemaDolobheni neTigaba tetiFundza te-SALGBC nemaForamu eteteMisebenti eSigodzi ngekuya kwalelicebo lelivetwe yi-PJEC.
UmPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti kumele kulamatfuba akhe ekucala atsetse tinyatselo kucinisekisa kutsi:
a Yonkhe imininingwane letsintsekako kuletiNchazelo temsebenti letikhona iyatfolakala futsi ivetwe njengemculu losisusa kusekela lokubhalwa kwekuChazwa kwemSebenti;
b Bantfu labakuYunithi yekuBuyeketwa kwemsebenti bayaceceshwa kutsi basite endzaweni yekusebenta yelucecesho yebaLawuli nobe labamele tisebenti ekubhalweni nasekucocweni kwetiNchazelo temsebenti;
c Tinkhulumo mayelana nelucecesho tiyabanjwa ngekuhambelana neluTiko kanye nenchubo yebaLawuli kuncedza kulenchubo;
d Onkhe emaForamu eteteMisebenti eSigodzi LLFs ngekhatsi kwalesiGodzi sekuBuyeketa ayatiswa ngalenchubo yekubhala yekuChazwa kwemSebenti;
e Tinyonyane tiphakamisa bantfu bato kulaba labamele i-LLF kute baniketwe lucecesho kulokucocwa kwekuChazwa kwemSebenti.
Emacembu etinyonyane kuleyo naleyo IForamu yesiGodzi yeteMisebenti atawenta lolokulandzelako:
a Atawubonana ngelinani lawo kuleyo naleyo foramu njengemchumanisi wabo wekucala ngekuya ngalomsebenti wekucocwa kwekuChazwa kwemSebenti;
b Atawukhetsa futsi labamele tisebenti labatawuceceshwa ngesisekelo sekungeta 1 lapho kunaletingetulu kwa-500 tisebenti kodvwa ttingaphasi kwa-1000 tisebenti, 2 lapho kunetisebenti letingetulu kwa-1000 kodvwa tingaphasi kwa-3000 bese kutsi emuva kwaloko kuba ngu-4 ngaphandle nangabe kuvunyelwene ngalenye indlela.
c Atawucinisekisa kutsi umchumanisis waloluhlobo nalabamele tisebenti babamba lichaza kuseshini yelucecesho lwelusuku lunye ngetindzaba letibalulekile letakha lendlela yeMSEBENTI yeKuChazwa kwemSebenti leyentiwa ngumPhatsi weKubuyeketwa kwemsebenti ngekulekelelwa ngemalunga e-PJEC
d Atawubamba nobe ngabe nguluphi lucecesho lolungetiwe lwalabamele tisebenti nobe emalunga kulokufaka imibono kulokuChazwa kwemSebenti kanye nekubhalwa njengoba angakubona kudzingekile ngekuya ngesivumelwano semalunglo etinyonyane.
Kute kufinyelelwe esivumelwaneni kulokuChazwa kwemSebenti letinyatselo letilandzelako titawutsatfwa:
a UmPhatsi weKubuyeketwa kwemsebenti nobe iYunithi itawuniketa yonkhe imibiko letsintsekako lebeyikhona ngaphambilini kuNhloko yeliTiko, nobe umLawuli loNiketwe emandla, kanye nebachumanisi betinyonyane lababoniwe;
b Batawuniketa laba lababamba lichaza kulomsebenti wekubhala lokuChazwa kwemSebenti emakhophi lanele emafomu lafunekako ekuChazwa kwemSebenti kute bawasebentise ngekwabo ekutfoleni imibono kulokuChazwa kwemSebenti. Laba labamele tinyonyane labavetwe ku-2.1.5 ngenhla batawutsintsana nemalunga abo nobe bantfu bangaphambilini kute bafake imibono kulokuChazwa kwemSebenti:
c Batawuphindze babe nemtfwalo uma kunemisebenti lefanako nobe lentjintjekako kutsi babone loluhlobo lwalabantfu labamele kuhlatjwa ngemibuto njengoba i-PJEC ingahle ikudzinge;
d BaLawuli batawuchumana nemphatsi losetulu walowo nalowow msebenti, futsi lapho kudzingeke khona, labasekeli labasedvute, kute batfole imibono ngekuChazwa kwemSebenti.
e Inyonyane nebaLawuli batawutsintswa ngenjongo yekufuna kufinyelela kusivumelwano ngeliFomu lekuGcina lekuChazwa kwemSebenti.
f Lapho emaphuzu enchabano asolo akhona, i-HOD nobe lona loniketwe emandla utawubita umhlangano walaba labamele tisebenti, labahlatjwe ngemibuto kulesikhundla, laba labasetulu labasedvute nalesikhundla kanye nalabangaphasi bese bafuna kufinyelela kusivumelwano. Uma kusesikhundla lesinganamsebenti, inchubo lefanako itawulandzelwa ngekuya kwemtsetfo a, b, c, d, e, f, h;
g Uma sekunesivumelwano kulokuChazwa kwemSebenti stawusayinwa ngulaba lababambe lesikhundla, labbamele iNyonyane, laba labasetulu kwaleso sikhundla kanye ne-HOD bese sitfunyelwa kumPhatsi weKubuyeketwa kwemsebenti.
h Tinombolo tekubonakalisa lesikhundla kumele tivetwe kuto tonkhe tiNchazelo temsebenti letiphelele.
KuChazwa kwemSebenti ku-2.1.6 (h) kuphele ngendlela yekutsi kungachitjiyelwa kuphela yi-PJEC njengoba ibekiwe ku-3.2.9, Sigaba A
Lapho kute sivumelwano lokufinyelelwa kuso kuletindzawo tekuvumelana nekuphikisana kutawubhalwa phasi bese kuvunyelwana ndzawonye kutsi yiNchabano ngekhatsi kwetinsuku letingu-14 bese idluliselwa kuleliCela lelitsintsekako le-SALGBC.
LeliKomiti leliCela lekusombulula Tinchabano litawufuna kusombulula lenchabano yaloluhlobo ngekutfola emaphuzu elucobo, kufaka ekhatsi kuya kuleyo ndzawo, nobe nekubuka kuletinye tiNchazelo temsebenti letingaphasi kwalo bese tivumelana ngakunye KuChazwa kwemSebenti.
Uma kungukutsi liKomiti letinchabano alifiki esivumelwaneni emkhatsini wemacembu eNyonyane newemcashi lendzaba itawundluliselwa enkhantolo.
Kubitwa kwalokuculwa kwalelicala lwaloluhlobo litawentiwa kute kuncunywe lokuChazwa kwemSebenti.
LokuChazwa kwemSebenti lokuvunyelwane ngako nobe kuChazwa kwemSebenti lokuncunywe yinkhantolo kuphelele futsi kuyawabophelela onkhe emacembu nalababambr lesikhundla, futsi kutawudluliselwa ku-PJEC kute kuhlolisiswe.
Letinye tindzaba
Emacembu avumile kwatisa laba lababamele ngalokucuketfwe ngulomculu.
Indzima yema-PJEC kutsi ichube Kubuyeketwa kwemisebenti futsi lapho kudzingeke khona atawudlulisela tinkinga lwetidzinga luntjintjo kuma-organogams nakunobe ngabe nguyiphi inkinga ledzinga Kubuyeketwa kwemsebenti lokungetiwe kumacembu abo ngenjongo yekuchumana kwebudlelwano lobutayelekile kutetemisenti kanye nekusombulula tinchabano.
Imitsetfo yemihlangano
Ema-PJEC nema-SJEC atawukhetsa sihlalo nelisekela lasihlalo kutsi bente imisebenti letayelekile lehlobene nalelihlobo lelihhovisi.
Lapho sihlalo asuka ecenjni lemcashi lisekela lasihlalo litawusuka kumacembu etisebenti futsi nobe ungakuphambanisa. Imisebenti yalikomiti mayelana nemitsetfo levisiswa ngalokutayelekile kwenchubo yemhlangano.
I-ajenda kumele ilungiswe kuloyo naloyo mhlangano nobe iseshini lechaziwe yemihlangano ngeliviki.
Kuchubeka kwayo yonkhe imihlangano kumele kubhalwe phasi ngekubuka ikakhulukati kuto tonkhe timfuneko tekubhala lokufunekako kwekulawula.
Sigaba sekucala
Lenchubo yekungeniswa icala ngekucashwa kwemPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemiSebenti, kukhtfwa kwebantfu kuleYunithi yekuBuyeketwa kwemsebenti nekukhetfwa kwe-PJEC, futsi lapho kudzingeke khona kukhetfwa kwemalunga e-SJEC,
LomPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti utawubese utsatsa tinyatselo taloluhlobo lapho kudzingeke khona kutfola imiculu kanye nemniningwane futsi nekusungula indlela yekulawula bese ucala lenchubo yekubhalwa kwekuChazwa kwemSebenti njengoba kuvetiwe ngenghla.
Kwatiswa nelucecesho ngekubhalwa kweKuChazwa kwemSebenti njengoba kuvetiwe ngenhla kutawuhlelwa ngeYunithi yekuBuyeketwa kwemsebenti nekubamba lichaza kwe-PJEC nobe emalunga e-SJEC futsi ngekuya ngetinsita telucecesho letivetwe yi-SALGBC. 12
I-SALGBC itawushesha ilungise lucecesho lwe-PJEC kuloMSEBENTI wetiNdlela teKuBuyeketa umSebenti.
Lekhozi yeLucecesho yetisuku letimbili 2 itawufaka ekhatsi tinsita letihlobene nalesivumelwano futsi titifiketi titawuniketwa kubantfu lababamba lichaza ngalokugcwele kuphela.
Lesigaba sekulungiselela nekuhlela lesilandzelako kumele sibonwe njengesingetelelo selucecesho kulelizinga leliphatsekako futsi emacembu kumele acinisekise kubamba lichaza lokuphelele kwalaba lababamele.
Kuhlela kwekuLungiselela nekubuyeketa
Loku kudzinga kutsi umculu, njengoba kubekiwe kuSendlalelo C uyasungulwa kute i -PJEC ikhone kuvumelana ngetinyatselo lekumele titsatfwe:
LeliKomiti litawucocisana ngemniningwane waloluhlobo bese lisungula licebo ngekunaka kubuka indlela letawususa lenchubo yekubuyeketwa kwemsebenti ekukhinyabetweni tintfo tangaphandle kulesitfunti saleNchubo yeteMisebenti.
LeliKomiti litawubuka tincomo letisuka kulokulawulwa kwekubuyeketwa kwemsebenti lokucondziswe kuko kulokukhetfwa ?kwetinkhomba? letibanti tetikhundla kuwo onkhe emazinga etikhundla netigaba temsebenti kuletisebenti lekumele tihlolwe kute emalunga e-PJEC akhone kutatisa nalenchubo.
Kunaka lokukhulu kumele kuniketwe kukhetsa imisebenti nobe tigaba temisebenti lebetihlala tibandlulula ngebulili, libala nobe kukhubateka kute kuhlolwe imibuto yekubaluleka lokufanako emisebentini lelinganako.13
Indlela yenchubo kulomsebenti wekucala utawufuna kukhetsa nobe ngubani kulokulandzelana kwemisebenti. 14
Lesikhundla lesihlolwako kulesigaba kumele sibukwe ngalokukhetsekile kute kuhambelane nalemiphumela yekubuyeketa letawulandzela uma sekuya ekupheleni kwalesigaba sekungenisa ngaphambi kwekuphetsa lomBiko wemiphumela yesikhashane leshiwo ku-1.3 weSigaba D.
Asikho sigaba lesitawuchubekela esigabeni lesitako ngaphambi kwekucwaningwa nekulungiswa kwangaphambilini kwemsebenti waso.
UmPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti ngekuhambisana nalesinyatselo utawuniketa licebo lalokutawenriwa aveta laboMasipala nobe tigaba kanye netigatjana taboMasipala lapho Kubuyeketwa kwemsebenti lokuphelele kutawulandzelaniswa.
Lendlela lekuhlolwa ngayo tikhundla ngekhatsi kwaletigaba nobe tigatjana kumele tifune kulinganisa lesidzingo sekulandzela indlela yekusuka etulu uye phasi nobe yekusuka phasi uye etulu kulesitepisi semazinga etikhundla ngetizatfu tekuphumelela ngelwati ngelitfuba lekukhipha lendlela lehamba ngelicela linye.
I-PJEC itawucocisana futsi ifune sivumelwano ngalelicebo futsi nemPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti utawubese utsatsa tinyatselo letingetiwe letidzingekile ngekuncedvwa malunga e-PJEC kucinisekisa kutsi emalungiselelo ayentiwa kucala ngaloMSEBENTI wekubuyeketwa kwemsebenti.
Uma kwenteka kuba nekungavumelani nobe tinchabano letiveka kulenchubo titawusombululwa ngekusho kweSigaba B ngenhla.
Tinchubo kuleNchubo yekuLinganisa
Uma sekufinyelelwe esivumelwaneni ngaloku lokutawentiwa ngalokungeniswa uMSEBENTI wekubuyeketwa kwemsebenti uyacala.
Ngekuya ngekwekusebenta leliKomiti kumele licale:
a Licinisekise kutsi tiNchazelo temsebenti letanele tiniketiwe kanye nemiculu letsintsekako lesekelako;
b Liniketwe yi-HOD nobe umphatsi lomkhulu kulesigaba lesitsintsekako ngemibono lephelele yemisebenti yaso kanye nemisebentana yaso netindlela tekulungiselelwa kwemsebenti;
c Litawuhlaba ngemibuto, lapho kudzingeke khona, lona lophetse lesikhundla nobe ?lomele? lolophetse lesikhundla, lona losetulu kuye kanye neNhloko yeliTiko, futsi njengoba kungahle kudzingeke batfole emaphuzu elucobo, bente luhlolo lendzawo, nekucela umniningwane longetiwe nobe tinchazelo tendlela kusetjentwa ngayo kanye nethekhinoloji lesetjentiswako.
Laba labahlatjwa ngemibuto bangaphendvula ngemlomo nobe ngalokubhaliwe.
Yonkhe imizamo kumele icale yentiwe kute kufinyelelwe esivumelwaneni ngekuba semtsetfweni wekuChazwa kwemSebenti lokuniketiwe ngekuhlobana nemniningwane lotfolwe futsi nekubhala ngekucophelela letihibe lapho kunekungavumelani.
Uma kuba khona kuncaba kwanobe ngubani umuntfu kucinisekisa lokuchazwa kwaloluhlobo, nobe abambe lichaza ekutseni ahlatjwe ngemibuto, leLiKomiti lingancuma kuChazwa kwemSebenti ngetinjongo tenchubekela phambili yalo.
Nobe ngabe ngubani lohlatjwa ngemibuto lowencaba kusayina, nobe abambe lichaza, angaya kunobe ngabe nguliphi licembu kutsi liyise lenkinga ekomitini lelisombulula tinchabano ngekhatsi kwetinsuku tekusebenta letingu-10, kuhluleka kwenta loko letinchazelo letincunywe yi-PJEC tiyaphumelela.
Lenchubo yekuniketa maphuzu yenteka ku-computer yentiwa liKomiti lelizama yonkhe imizamo kufinyelela esivumelwaneni ngaloku:
a Kuncuma emazinga elikhono aleso sikhundla ;
b Kuniketwa kwemaphuzu kwetintfo letihlobene neBulukhuni, Lwati, kuTsintsa labanye kanye nekusebenta ngaphasi kwenchindzetelo.
c Nekuniketwa kwetintfwana letihlobene neBulukhuni, Lwati, kuTsintsa labanye kanye nekusebenta ngaphasi kwenchindzetelo.
Uma kuhlulekeka kutsi kufinyelelwe esivumelwaneni ku-3.4.7 (a) nobe (b) futsi nangabe kungakavunyelwani ngalenye indlela, lokulinganiswa kutawumiswa nobe kudluliselwe elucwaningweni nobe kwentiwa ncono njengenchabano.
Uma kunekungavumelani ngekukhetsa ku-3.4.7 (c) kuletintfo tekulungisa lelikomiti lingachubeka kwenta leminye leminyenti imiphumela leseceleni uma kubonakala kwangatsi inemcondvo ngaphasi kwalesimo sekuhlola lobukhulu balokungavumelani kwaloluhlobo.
Imvelaphi nenhloso leholela kunobe ngabe ngukuphi kungavumelani kulawo nalawo maphuzu entfo nentfwana lekumele abhalwe phasi.
Uma imiPhumela leMinye leseceleni lengetulu kwamunye ivetiwe kufanelekile kutsi lelikomiti lente imizamo leyengetiwe kutsi lisombulule lokungaboni ngaliso linye bese bafune kuvumelana ngemPhumela wesiKhashane munye.15
Umbiko waloluhlobo kumele ufake ekhatsi umbiko lokhetsekile kunobe ngabe ngukuphi kungavumelani lokusolo kuchubeka kuba khona.
Lemibiko itawucwaningwa bese idluliselwa kuleLiKomiti lekuLinganisa kutsi yamukelwe bese kusonjululwa nobe ngabe ngukuphi kungavumelani.
SIGABA D: IMIPHUMELA, KWATISWA16 AND LIZINGA LEMAHOLO,
IMIPHUMELA
Imiphumela yekucala ngulena kuyo sivumelwano kufinyelelwe kuso futsi sacinisekiswa yi-PJEC.
Ngalesikhatsi ingeniswa, Inchubo yelucwaningo nekulungisa itawube inikete sicinisekiso saleminyenti yalemiphumela, kodvwa kungacitfwa kutsi loluhlobo lwemiphumela liyohlala lilwekucala kuze kuphume umBiko loGcwele wemiphumela futsi ucinisekiswe nguleliKomiti lekuLinganisa.
Umbiko wemiphumela yesikhashane loveta sonkhe SiGodzi seKubuyeketwa kwemsebenti utawucinisekiswa yi-PJEC bese uletfwa kuleliKomiti lekuLinganisa uma tonkhe tikhundla kulesiGodzi seKubuyeketwa kwemsebenti setihloliwe.
LiKomiti lekuLinganisa litawucinisekisa nobe lichibiyele bese licinisekisa lombiko waloluhlobo, njengemBiko wemiphumela lophelele kuleso naleso siGodzi seKubuyeketwa kwemsebenti ngemuva kwaloko boMasipala labatsintsekako batawatisa tisebenti ngemazinga ekugcina eMSEBENTI wato.
Asikho sisebenti lesitawatiswa ngelizinga lakhe ngaphambi kwekucinisekiswa kwemBiko wemiphumela lophelele nekuncunywa kwelizinga lemaholo.
Tisebenti tinemvume yekudlulisela phambili tikhalo mayelana neliZinga labo labatjelwe lona ku-LiKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo ngekhatsi kwemaviki langu-6 ekwatiswa njengoba kuvetiwe kuNcenye 2 ngentasi.
Kusukela ekucaleni kwalokungeniswa kweKubuyeketwa kwemsebenti kutawuba yincenye yesetfulo semPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti kutfola uMniningwane ngetigaba letikhona temaholo nelizinga lemaholo nekusungula umbiko lovakalako kuwo onkhe emaholo kuleso siGodzi seKubuyeketwa kwemsebenti.
Loluhlobo lwemniningwane nobe umbiko kumele uletfwe ku-SALGBC letawucinisekisa kutsi ungeniswa eBhange leMniningwane laVelonkhe .
UmPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti kumele aphindze acinisekise kulungiswa njalo kwaloluhlobo lwemniningwane uma kukhona luntjintjo lolukhulu futsi utawufuneka kutsi anikete umbiko lophelele wemniningwane wemaholo masinyane ngaphambi kwekucala kwetingcociswano tekulinganiswa kwesigaba semholo.
I-SALGBC itawuba nemtfwalo wekucoca imibiko lekahle yavelonkhe kanye nekuhlatiywa lokudzingekile kusekela letingcociswano tekulinganiswa kwesigaba semholo njengoba kungancunywa liKomiti leliphetse.
I-SALGBC, ngaphambi kwamhlaka 31 Oktoba 2002 itawuletsa luhlatiyo lwetintfo letibalulekile temazinga emaholo kanye nekuhambelana kwato nemakethe yetemsebenti.
LiKomiti leliphetse le-SALGBC litawubese libita umhlangano weliKomiti laVelonkhe lekuCocisana ngemaholo kutococisana ngeluhlakamsebenti netindlela tekubitwa kwalokungeniswa kwemazinga lamasha emaholo.17
Yonkhe imizamo itawentiwa kucedza loluhlobo lwetingcociswano teluhlakamsebenti kungakashayi mhlaka 15 Desemba 2002, uma kuhlulekeka, kusonjululwa kwenchabano kumele kucale kungakashayi mhlaka 1 Februwari 2003.
Emacembu ayavuma kutsi :
a Lenjongo yaloluhlobo lwetingcociswano akusiko kuniketa wonkhe umuntfu kungetwa kwemaholo kodvwa kuntjintja emaholo njengencenye ledzingekile kulokungeniswa kwetikhundla letilinganiswe kabusha ngekulandzela uMniningwane weMakethe yetemisebenti.
b Kuntjintjwa kwemaholo kute kuzuzwe kungeniswa akusho kutsi tonkhe tisebenti titawubese tiniketwa emazinga emholo lasetulu.
c Lomsebenti wekutsi kuntjintjwe leNdlela lekhona yekuBuyeketa umSebenti kuyiwe kulenchubo YEMSEBENTI futsi lapho kukhonakala khona emaholo atawuhlala ahambelana nemazinga lahamba phambili ngekuya ngaloluhlobo lwekuntjintjwa njengoba kufanelekile kute kutfolwe sakhiwo semiholo lesivakalako lesinetinkinga letincane ngenca yekugcinwa kwesisebenti lesigcwele nobe umuntfu losebenta ngenkhontileka.
Lokungeniswa kwemazinga emaholo lamasha ngamasipala ngamunye, lapho kukhonakala khona, kutawentiwa kanye kanye naleso naleso siGodzi seKubuyeketwa kwemsebenti ngekuya ngekwemtsetfo 2.17.
Kuloluhlatiyo kwalelo nalelo lizinga lamasipala lemaholo ngekhatsi kwesiGodzi seKubuyeketwa kwemsebenti lolususelwa kulemibiko lephelele yemniningwane yemholo neluhlakamsebenti loluncunywe mayelana na-2.6 lutawuvetwa lubonisa loku lokulandzelako:
a Budlelwano bekhevu yekulinganisa kuletikeli temiholo letikhona kubomasipala labatsintsekako.
b Budlelwano balo kuMakethe yetemisebenti yeMniningwane yaVelonhe neyetiGodzi .
Loluhlobo lwembiko nobe imibiko litawuvetwa phambi kweliCela lelitsintsekako lwe-SALGBC futsi loluhlobo lweliCela lelitsintsekako litawatiswa ngaloku lokutfolakele.
Emacembu atawucocisana ngaloluhlobo lwemibiko bese liyaluleka kunobe ngabe nguluphi luhlatiyo lolunye nobe lokuhlongotwako kwemniningwane emacembu langahle awudzinge.
Nobe ngabe ngutiphi tinchabano ngetimfuneko tanobe ngabe nguliphi licembu ngekuhambelana ngeluhlatiyo lolungetiwe nobe lokuhlongotwako kutawutsatfwa njengenchabano ngekuvetwa kwemniningwane lobalulekile lofunekako kutingcociswano letitayelekile.
LeliCela lelitsintsekako litawucocisana ngalombiko wemazinga emaholo nesincomo nekuniketa umbiko kuleliKomiti leliphetse le-SALGBC ngemibono yawo onkhe emacembu mayelana nalesincomo.
Lokuvuka kelemibiko leliKomiti laVelonkhe lekuCocisana ngemaholo litawungena kutingcociswano temzuliswano wekugcina kuzama kufinyelela kusivumelwano ngalamazinga emaholo lamasha abomasipala lekumele angeniswe [kunobe ngabe ngusiphi siGodzi seKubuyeketwa kwemsebenti].
Uma sivumelwano kuletikeyili tekukhokhela sesitfoliwe tisebenti titawaiswa ngalegredi kanye nemazinga lamasha ekukhokhelwa.
Emazinga lamasha ekukhokhewa atawungeniswa kusukela kulelilanga lekuhkokhelwa lelilandzela leli lekwatiswa nobe mhlaka 1 januwari 2004, kuya ngekutsi nguliphi lelisedvute, uma ngabe kute bomasipala labatawuphoceleleka kutsi bacale mhlaka 1 julayi 2003.
Letigaba letitsintsekako tekusombulula inchabano te-SALGBC titawubusa nobe ngabe ngutiphi tinchabano, nekufakwa kweticelo tekukhishelwa eceleni nobe kubambetelwa kwekungeniswa ngetizatfu tekungakhoni kukhokhela.
Lemibandzela lelandzelako itawusebenta kubeka tisebenti kugredi LEMSEBENTI lensha kanye nesikeyili semholo:
a Tisebenti titawubekw kulesilinganiso semholo kulesikeyili lesisha sekukhokhelwa kulegredi YEMSEBENTI levumelekile lekungulena lesedvuete kakhulu kulesilinganiso semholo lesisetulu kulesilinganiso semholo sabo lesikhona;
b Tisebenti leti silinganiso semholo sato kwanyalo singaphasi kunalesi sesikeyili segredi YEMSEBENTI lesifanelekile titawubekwa kulesi lesifanelekile lesisha sikeyili semholo;
c Tisebenti leti umholo wato wanyangatonkhe ungetulu kwalegredi YEMSEBENTI lefunekako batawugcina lesikeyili semholo wabo wanyangatonkhe lesivele sikhona.
d Kuntjintjwa kwekubita kwekuphila emnyakeni kutawusetjentiswa kulelizinga lemholo leligcinwe sisebenti;
e Sisebenti lesigcine umholo nesikeyili, lophindze afake sicelo sekukhushulwa ngemphumelelo kusikhundla lesinegredi YEMSEBENTI lengaphasi kunemholo wakhe wanyangatonkhe nesikeyili, utawuchubeka kutfola lomholo wakhe lalanawo nesikeyili nekunjtintja kwekubita kwekuphila emnyakeni kutawususelwa kulomholo wakhe.
INCENYE YESIBILI: LIKOMISHANA LESIFUNDZA LEKUDLULISELWA KWETIKHALO NEMAKOMISHANA AVELONKHE EKUBUYEKETA
Kusungulwa nekwakhiwa
LiKomishana lesiFundza lekuDluliselwa kwetiKhalo (PJEACs) litawusungulwa ngaphasi kwe-SALGBC uma lenchubo yekungeniswa seyisedvute nekucevdwa.
Litawakhiwa ngulemibandzela lefanako neyemaKomiti lamakhulu ekubuyeketwa kwemisebenti ngekusho kwemtsetfo 3.1.1. kusiGaba A
Emandla nemisebenti
a Kulalela ticelo letidluliselwe phambili bantfu labatsite nobe tigaba tetisebenti, bekwenta sincumo kuloluhlobo lwesicelo lesifakiwe njengoba kuvetiwe ku- 4 ngentasi;
b Kuchuba tintfo letibanti leticwaningisisiwe teKubuyeketwa kwemsebenti ngetikhatsi letichubekako njengoba kungancunywa nguleliKomishana laVelonkhe lekuBuyeketwa kwemSebenti;
c Kucala kucwaningisisa lokukhetsekile kunobe ngumuphi masipala uma kulombono walo lelinani leticelo letidluliselwe phambili kulabomasipala tidzinga lokucwaningisisa kwaloluhlobo.
LeliKomishana kumele lilwele kwenta tincumo tincumo talo ngekuvumelana kodvwa litawuphindze lincume kuloku lelikutfolile nga-50% kanye nalinye livoti lelihambelanako lemcashi kanye nalabamele inyonyane labavota ngekutimela.
Nobe ngabe nguyiphi imibono leyehlukile yalabambalwa itawubhalwa phasi.
Lesincumo saloluhlobo siphelele futsi siyabophelela kumcashi nesisebenti lesitsintseko futsi angeke angeke siphindze sibukwe kunobe ngabe nguyiphi lenye iforamu.
Kusungulwa nekwakhiwa
Likomishana lavelonkhe lekulinganisa litawuniketwa ligama lelisha kutsiwe liKomishana lavelonkhe lekubuyeketwa kwemisebenti esikhatsini lesikahle mayelana netingucuko letivela kulokungeniswa kuya kusigaba sekugcinwa.
Litawakhiwa ngulemibandzela lefanako njengeliKomishana lavelonkhe lekulinganisa ngekusho kwemtsetfo 5.1.2 kusiGaba A.
Emandla nemisebenti
LeliKomishana lavelonkhe lekubuyeketwa kwemisebenti ligcina emandla nemisebenti eliKomishana lavelonkhe lekulinganisa lokuvetwe ngaphasi 5.2 kwesiGaba A njengoba sichitjiyelwe ngalokufanelekile futsi safundvwa kungcikitsi lensha.
Lenta tincumo talo nobe lifuna kusombulula nobe ngabe ngutiphi tinchabano letingavuka emkhatsini kwemacembu kulemibandzela lefanako lesebenta kuliKomishana lavelonkhe lekulinganisa.
Litawenta imisebenti mayelana nekucwaninga , kwenta ncono nekulungisa kwaloku:
a Tkhundla letisha nobe letintjintjiwe njengoba kubekiwe kumtsetfo 3 ngentasi;
b kudlulisela phambili sikhalo lokutfolakele lapho kudlulisela phambili kwesikhalo kubanjwa mayelana na-4.1.7. ngentasi.
Angeke libuke nobe ngabe ngusiphi sicelo lesifakiwe lesicondziswe kulo nobe kudlulisela phambili sikhalo lokuhlosiwe lokumelene nalokutfolwe nguleliKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo .
Litawucwaningisisa tikharsi tonkhe konkhe lokutfolakele kwaleliKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo futsi lingadzinga LiKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo kutsi lilalele kabusha nobe ngabe ngukuphi kudlulisela phambili sikhalo ngekulandzelela leyo ndlela lechaziwe nobe tintfo njengoba ingancuma.
Litawucapha kugcinwa kweNchubo YEMSEBENTI ngekhatsi kwemkhakha, kusesha nobe ngabe yini lehlobene neKubuyeketwa kwemsebenti jikelele, futsi lente tincomo ku-SALGBC kuleto tintfo.
TIKHUNDLA LETINSHA NEKUBUYEKETWA KABUSHA KWETIKHUNDLA
Ema-PJEC atawuchubeka kusebenta ngetinjong tekuhloisisa nobe kubuyeketwa kabusha kwetikhundla letivuka ekufakweni kweticelo:
a Bomasipala labanetikhundla letinsha letiphakanyisiswe kutsi tibuyeketwe;
b Labaphetse netisebenti lapho kunekubona lokufanako kwekutsi umsebenti untjintjile;
c Tisebenti letitsite nobe tigaba tetisebenti.
INdlela neNchubo neKufakwa kweticelo.
Letinchubo tekucoca tiNchazelo temsebenti nekuhlola tikhundla letinsha kutawuhambelana naloku lokubekwe kusigaba sekungenisa.
Sicelo lesifakiwe sekubuyeketwa kabusha, noba kucalwe ngulaba labaphetse nobe sisebenti nobe sigaba setisebenti, singentiwa nobe ngabe nini uma nje lesicelo lesifakiwe sisuselwa kubufakazi beluntjintjo lolubonakalako naloluyohlala lukhona kulokucuketfwe kwalesikhundla , nobe bufakazi lobusha lapho umfaki sicelo bekangeke alindzeleke ngalokuvakalako kutsi bekaphetse bufakazi ngalesikhatsi sicelo lesifakiwesekucala sentiwa.
Sisebenti lesikhala ngeluntjintjo lolubonakalako naloluyohlala lukhona kulokucuketfwe kwalesikhundla kumele sinikete bufakazi balolo ntjintjo mayelana naloku lokulandzelako:
a Imitfwalo, imisebenti, tento nalokunye lokuchumene nalesikhundla;
b Kutayeleka nekuhlupha kwalokucuketfwe ngulomsebenti;
c Sicelo lesifakiwe selwati lolukhulu nekwati lomsebenti lebekufunwe ngaphambilini;
d Tintfo letibonakalako letingeta emazinga ekudzinwa emtimbeni nasengcondvweni, kanye e Nemniningwane lobonisa kutsi loluntjintjo lufike ngenca yaloluntjintjo kulengcikitsi letayelekile yemsebenti, nobe kuhlelwa kabusha kwebudlelwano bemsebenti.
Sikhalo kutsi umphumela wangaphambilini ngekuncunywa yi-PJEC uhlulekile kusebentisa kahle leNchubo YEMSEBENTI kumele:
a Sibonise ngekushaya emhlolweni kutsi kungani kubonakala kwangatsi lokulinganisa imiphumela bekungahambelani nalesicelo lesifakiwe lekungiso seNchubo YEMSEBENTI.
b Kumele sentiwe ngekhatsi kwemaviki langu-6 ekwatiswa kwegredi ngalesikhatsi sekungeniswa, nobe kuniketa bufakazi lobususelwa kulomniningwane lomusha lobewungekho ngaphambilini kumfaki sicelo kulesikhatsi sekwatiswa sekucala;
c Sisekelwe sitatimende sekusekela lesisuka kulinye nobe lmanyenti emalilunga e-PJEC.
Tonkhe ticelo letifakiwe titawuba ngendlela lebekiwe futsi ifake ekhatsi loku:
a Imibiko yangaphambilini yetisebenti yekuhlolwa nemiculu;
b Lifomu lekuChazwa kabusha kwemSebenti lelibonisa loluntjintjo kulomsebenti lokusisusa sekutsi kube nalesicelo lesifakiwe futsi naleminye imiculu lena umfaki sicelo latayibona ifuneka nobe ihambisana naletimfuneko ngaphasi kwa-3.2.3 na-3.2.4 ngenhla;
c Kubhala phasi kuvuma kwalona losesekhundleni lesingetulu nobe iNhloko yeliTiko kulenchazelo lensha nobe abhale phasi kungavumelani kwabo nayo yonkhe kumbe incenye yenchazelo yemfaki sicela.
Lesicelo lesifakiwe sitawubese siniketwa umphatsi lobukene naloKubuyeketwa kwemsebenti kuloyo Masipala lotawuchumana nalomfaki sicelo, nanobe ngubani lomele basebenti uma kulilunga lenyonyane, kanye nebaLawuli labatsintsekako, kucinisekisa kutsi yonkhe imininingwane lefunekako kanye nekungavumelani kubhalwa phasi ngalokuphelele ngaphambi kwekuletsa ku-PJEC.
I-PJEC uma ibona kutsi lesicelo lesifakiwe siyabonakala kutsi asinasisekelo, ingacela kutsi sifakwe kabusha kutsi sihambelane na-3.2.3 kanye na-3.2.4 nobe sikhishwe futsi kuhluleka kuhambelana naletigaba kungacitsa ngalokusemtsetfweni sicelo lesifakiwe.18
Ekutfoleni loluhlobo lwesicelo lesifakiwe, i-PJEC itawuchubeka ngekusesha lokufakwa kweticelo uma ingakubona kufanelekile mayelana nemandla nemisebenti kanye nenchubo lesicelo lesifakiwe njengobe kuvetwe ngaphasi kwesiGaba C 3.4. futsi ifune kuncuma kulomphumela.
Uma kwenteka kutsi incuma kutsi bekunganaluntjintjo kulegredi, nobe uma i-PJEC ihluleka kufinyelela kusivumelwano ngemphumela, lomfaki sicelo kumele atiswe kutsi lesicelo lesifakiwe sihlulekile nekutsi sicelo sekudlulisela phambili sikhalo singafakwa.
Lapho imiphumela lemisha ikuncunywa itawudluliselwa kuleliKomishana lavelonkhe lekubuyeketwa kwemisebenti kutsi icwaningisiswe, yentiwe ncono nekutsi ilungiswe ngaphambi kwekwatiswa nobe kukhangisa.19
Yonkhe imizamo kumele yentiwe kucinisekisa kutsi letinyatselo letiku-3.2.8 na-3.2.9 tiyacedvwa ngekhatsi kwemaviki langu-6 ngemuva kwaloko umfaki sicelo utawatiswa ngemphumela wekugcina.
TICELO LETIDLULISELWE PHAMBILI
Ticelo letidluliselwe phambili kuleliKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo kumele tihambelane nendlela njengoba ibekiwe ku-3.2.3. futsi tibe nemiculu njengoba ibekiwe ku-3.2.4.
Ekutfoleni kwesatiso sekucitsa mayelana na-3.2.7, 3.2.9 nobe-3.2.11. lomfaki sicelo utawuna na-6 emaviki kumukela nobe kucitsa lomphumela bese uncuma kutsi ufuna kuchubeka nekudlulisela phambili sikhalo.
Umfaki sicelo, uma nje kuhambelana neindlela ku-3.2.4, angachibiyela nobe angete kulesicelo lesifakiwe ngaphambi kwekusiletsa kuleliKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo .
LeliKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo ekutfoleni kwaleso sicelo lesifakiwe itawucale itenelise yona kutsi kukhona tisusa letivakalako taloko kudluliselwa phambili kwesikhalo futsi ingaphindze ngekuvumelana itsi kute tisusa letikhona bese icitsa loko kudluliselwa phambili kwesikhalo.
Lapho leliKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo litinelisile lona kutsi tikhona tisusa letivakalako talokudluliselwa phambili kwesikhalo itawulalela lokudluliselwa phambili kwesikhalo ngendlela lefanelekile kubukana nalokudluliselwa phambili kwalesikhalo futsi ingabuka lesicelo lesifakiwe de nova njengobe kubekiwe kusiGaba C 3.4, lingaphindze lilalele sicelo lesifakiwe kunobe ngusiphi sikhatsi salenchubo njengobe kuvetwe ngaphasi kwesiGaba C3.4 nobe lingalalela lelicala ngekulandzela inchubo letawusetjentiswa enkhantolo, nobe ngabe nguyiphi lefaneleke kakhulu kucinisekisa kulalelwa lokunelwati nalokukahle kwalokudluliselwa phambili kwalesikhalo. LeliKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo litawatisa lomfaki sicelo ngencwadzi ngalenchubo letawulandzelwa ekubukaneni nalokudlulisela phambili sikhalo.
Lapho kudlulisela phambili sikhalo kumukelwa nguleliKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo litawudlulisela lokutfolakele kuleliKomishana lavelonkhe lekubuyeketwa kwemisebenti kutsi lisicwaningisise kanye nekusilungisa ngaphambi kwekwatiswa.
Lapho kudlulisela phambili sikhalo kungamukelwa nguleliKomishana lesiFundza lelekuDluliselwa Phambili kweTicelo litawatisa umfaki sicelo.
Uma kwenteka kuba nekucitfwa kwaloluhlobo kulokudlulisela phambili sikhalo ngulomfaki sicelo nobe bafaki ticelo batawuniketwa sikhatsi lesilinganiselwa emnyakeni munye kusukela sicitsiwe.
Letincumo teliKomiti lesiFundza lekudluliselwa phambili kweTicelo tiphelele futsi tiyabophelela kutisebenti kanye nebacashi futsi akunalilungelo lekudlulisela phambili sikhalo kuleliKomishana lavelonkhe lekubuyeketwa kwemisebenti futsi angeke kube nelilungelo lekuchuba lenchabano kulenchubo yetinchabano yalomKhandlu wekuCocisana ngeteMaholo waboHulumende baseMkhaya baseNingizimu Afrika nobe lomunye umtimba wangaphandle wekusonjululwa kwenchabano lofana ne-CCMA.
UMNININGWANE LOSISUSA LODZINGEKILE KUSEKELA KUBUYEKETWA KWEMSEBENTI
KuleSendlalelo, sigaba A na-B tibeke sobala lomtimba lodzingekile wemniningwane lokuvunyelwene kutsi kumele utfolakale kulokubuyeketwa kwemsebenti kute kuchutjwe ngemphumelelo.
Sigaba C ukhombisa letinye tinhlobo temniningwane lona Tinyonyane nobe tisebenti letitsite tingafisa kutsi ivetwe kodvwa lona umcashi, nobe lesinye sisebenti singahle siwubone uyimfihlo futsi lekufanele ungavetwa.
Ngekuya ngesigaba A na-B emalunga eliKomiti lemininingwane atawulandzela kuphela loku labavunyelwe kona ngu-3.3.4. Loku kusho kutsi emalunga kumele alulekwe kutsi asebentise bumfinhlo uma abukana naloluhlobo lwemniningwane ngebumfihlo lobuvakalako kugwema tinchabano letingafuneki nobe kungavumelani kodvwa awakaphocelelwa kutsi abe netimfuneko tebumfihlo lobukhulu futsi banelilungelo, njengebatfu labamele emacembu abo, kutsi babike ngekutsembeka futsi ngalokuphelele lapho bakubona kulungile.
A. SIGABA SEKUCALA SEKUHLELA KANYE NEKWATISA
Kute kuhlelwe lesigaba bese kwentiwa lisu uchuba Kubuyeketwa kwemsebenti lomniningwane lolandzelako kumele ulungiswe bese wentiwa kutsi utfolakalale kuleliKomiti.
Ishejuli yendlela lekhona yekulinganisa, emazinga etikhundla ayo kanye nekubitwa kwekucondziswa kwemsebenti lokususelwa kulokusungulwa lokuvunyiwe.
Luhlatiyo lwelinani lekungilo letisebenti leticashiwe kwanyalo letichazwa njengaleti tekuchashwa ngalokulinganako luhlatiyo ngekuya ngelibala, bulili nekukhubateka.
Tinchazelo letihlukahlukene letivakalako temsebenti nobe emashejuli emsebenti lasetjentiswa kulelihlobo lwetikhundla.
Luhlatiyo lwemazinga etikhundla letingatsatfwa njengaletifanako nobe kuChazwa kwemSebenti lokuntjintjanako futsi letawudzinga kuhlolwa lokuyisampuli futsi naletinye tikhundla taloluhlobo nobe emacembu latawudzinga kuhlolwa ngalokuhluke kakhulu.
Luhlatiyo lwato tonkhe timfuneko tekungena letikhetsekile letisetjentiswa nyalo kuletikhundla taloluhlobo ikakhulukati kunakwa lapho:
a Timfuneko teticu nobe indlela kwentiwe kwaba semtsetfweni;
b Tingumkhicito nobe tingaba ngumkhicito weNdlela yekuHlolwa yangaphambilini;
c Tiyindlela yenchubomgomo letisekelwa ngalokubhaliwe;
Umniningwane loveta tindlela tekulawula ngekutsintsa kulendlela yetinombolo letihlukile letikhombisa sikhundla ubekiwe.
Ikhophi yeLuhlelomsebenti loluvele lukhona, nobe ngabe ngutiphi tiNhlelomsebenti letihlongotwako, kanye nenchazelo yato tonkhe tigaba, ematiko nobe emayunithi ekuniketa umsebenti kanye netigatjane ndzawonye nesincomo njengekuhlukaniswa kwako mayelana nemathemu lafanako lasetjentiswa kulenchubo YEMISEBENTI. 20
Lisu lekutsatsa tinyatselo lelihlongotiwe lekumele lilandzelwe kuhlola tikhundla letibalulekile kuwo onkhe lamabhande labanti alenchubo YEMSEBENTI, lelisu lekumele lifune kungenelela lenchubo ngendlela lengeke yente kabi lenjongo yalo ngekusuka etululiye phasi nobe lisuke phasi liye etulu.
Sincomo ngendlela laba labahlatjwa ngemibuto labatsite labatawukhetfwa ngayo kulokubuyeketwa kwekucala.
B. UMNININGWANE WEKUBUYEKETWA KWEMISEBENTI
Ngalesikhatsi kuchubeka inchubo yekubhalwa kwekuChazwa kwemSebenti kanye nekuhlolwa lokungiko luhlatiyo lolunetinchukaca letinyenti lwalelo nalelo tiko nobe iyunithi yekuniketa umsebenti nobe sigatjana lokukhetsiwe kumele luniketwe.
Kunaka lokutsite kumele kuniketwe ekwenteni tinkhe tiNchazelo temsebenti letivele tikhona nemashejuli emsebenti lasebenta kuletikhundla letibuyeketwako futsi, kanye netikhundla letifanako akhatsatekile ngekuveta kusabalala kwekuhlukana kwemsebenti nobe imisebenti leniketwe ngale kwanobe ngubaphi laba labahlatjwa ngemibuto.
Nobe ngabe nguyiphi imiculu nobe umniningwane lowengetiwe lotsintsekako kulokubuyeketwa kwemsebenti lokungahle kuniketwe ngulabaphetse nobe lababambe tikhundla.
Umniningwane ngethekhinoloji netindlela letisetjentiswako mayelana nemishini nobe ithekhinoloji yemniningwane nekufaka ekhatsi lapho tinchukaca letinyenti letitsintsekako ngetinchubo nobe ema-software system lasebentako.
Kuhlolwa kwetindzawo lapho kusetjentelwa khona nekuboniswa kwalomsebenti cobo lwawo kwemshini lotsite, ithekhinoji, nobe tindzawo tenchubo kumele kulungiswe.
C. Umniningwane longetiwe
Ikhozi yekuhlela lomniningwane utawuniketwa kute kucociswane ngayo. Kodvwa kulilungelo lanobe ngabe nguliphi lilunga kutsi licele luhlatiyo lolungetiwe nobe nekwakhiwa kabusha kwaloluhlobo lwemniningwane. Leticelo taloluhlobo tidzinga kutsi tivakale ngendlela yekutsi ticondziswe ekutfoleni lwati lolukhulu ngetinjongo tekuKubuyeketwa kwemsebenti. Uma tingavakali Labaphetse loKubuyeketwa kwemsebenti bangancaba kwenta lomsebenti longetiwe.
Kulokuchubeka kwekubhala kwekuChazwa kwemSebenti nobe kuhlolwa kwangemphela kungabonwa njengekuba sesimeni lesikahle kutfola bufakazi bemculu nobe lobunye bufakazi ngendlela ye?phothifoliyo? yaloluhlobo lwemsebenti lolwentiwako ngulona lohlatjwa ngemibuto nobe labanetikhundla labafanako. Kanjalo kungavumelani ngekuChazwa kwemSebenti wesikhundla emkhatsini walohlatjwa ngemibuto lonesikhundla nobe lobaphetse kungafaka ekhatsi tikhalo tekutsi ngubane lowenta umsebenti lotsite. Uma kunjalo lelikomiti lekuHlola lingakhona kuphela kusombulula lendzaba ngekubuka lomsebenti ngekwawo. Kumalunga lafuna loluhlobo lwebufakazi bangahlangatjetwa tikhalo letingu-2 tebumfihlo:
a Kutsi lobufakazi bemculu bucuketse umniningwane, longabonwa nobe ngubani, nobe ngumniningwane wemkhandlu wemfihlo yangekhatsi.
b Kutsi lesimo semiculu leceliwe ingendlela yekutsi iveta umniningwane wemuntfu loyimfihlo lophetfwe ngamkhandlu ngekuvisisa kutsi uyimfihlo, nobe ungaloluhlobo lwekutsi uma uvetiwe utawubeka esimeni lesibucayi kuphepha kwaloyo muntfu.
Kunetindzawo letinyenti lapho tikhalo taloluhlobo titawuvumeleka, nobe kulenye indlela tikabi nobe tiyavuka, sibonelo ngoba umuntfu lophetse lotsite ufuna kwentela phasi tincukaca tetikhundla talaba labangaphasi kwakhe kute akhuphule tincukaca tesikhundla sakhe.
Kuvimbela nobe kunciphisa linani letinchabano letingakuvuka kuloku kubalulekile kutsi Labaphetse bacacisa emandla laniketwe umPhatsi locondziswe kuloKubuyeketwa kwemisebenti. Loku kusho kutsi kumele bakhobe kusebentisa emandla abo mayelana nekuvetwa futsi babe nemandla ekucitsa kwencatjelwa lokukabi kwekuvetwa lokungahle kuvuke. Kuphindze kudzinge kucaciswa kutsi ngunini lapho umPhatsi weKubuyeketwa kwemsebenti unelilungelo lekufinyelela kumiculu nobe kumele acale afune kuvunyelwa. Ngekusungula tindlela lebangakhona ngato kuveta umniningwane ngalokuphelele, or ngaphasi given terms of bumfihlo is also kubalulekile. Sibonelo, imvume inganiketwa kumalunga eliKomiti kutsi babuke futsi bafundze umculu ?ehhovisini? kodvwa bangenti emanotsi nobe ikhophi yalomculu. Kuto tonkhe letindzaba kuphindze kube ngumtsetfo lotayelekile kutsi ticelo tekuvetwa kumele tiyamane nekutfola lwati ngalomsebenti wesikhundla ngetinjongo tekubuyeketwa.
Kumele kucashelwe kutsi kuncatjelwa kufinyelela kumniningwane kungakuvuka kunobe ngabe nguwaphi emalunga aleliKomiti kufaka ekhatsi emakhansela kanye nebaLawuli. Kodvwa ngalokutayelekile kutawukuvuka kuticela letentiwe nguLabamele inyonyane nobe lababambe tikhundla.
Emalunga nalababambe tikhundla banelilungelo lekwenta sicelo. Umkhandlu kanye nebaLawuli banelilungelo lekuncaba kuveta lokuyimfihlo nobe lokungakahlobani ngalokuvakalako nekutfola lwati ngemsebenti wesikhundla ngetinjongo tekubuyeketwa.
Mayelana netiNyonyane te-LRA, nobe tiNyonyane letenta sicelo esikhundleni selilunga,
Tinelilungelo lekulwisana nekuncatjelwa kuniketwa umniningwane. Uma kunekuncatjelwa kudzingekile ku-LRA kutsi umcashi abeke ebaleni tizatfu tekuncaba ngencwadzi lebhalwe phasi.
SENDLALELO B
TINDLELA TEKUBITWA
Emandla nemisebenti aleliKomishana kutsi lente lolokulandzelako:
Lihlole kubuketwa ngalokufanako kulemiphumela yekubuyeketwa kwemsebenti njengoba inconywe ema-(PJEC).
Kungalinganisi kabusha tinchukaca temsebenti tetikhundla kodvwa kuhlola lemiphumela levela kwangatsi ayifani nalenchubo lefanako ngekuya kwemazinga lahlukile esikhundla (sigaba).
Kuncuma sizatfu sekungamukeli nobe sekumukela nobe kuntjintja kancane umphumela.
Kutfola imibiko yelucwaningo futsi babuye bamukele nobe batsatse tinyatselo tekulungisa.
kulungisa sisusa sekulinganisa emkhatsini wetigaba letihlukile tabomasipala mayelana nemiphumela yekubuyeketa.
Kubuketa kusebentiseka kwetheminoji lekhona netinchazelo bese lincoma tichibeyelo nobe kuntjintjwa kwekuhlelwa kwemagama kucinisekisa kusetjentiswa kwendlela lengantjintji futsi nalekahle.
Kuncuma tinkhombandlela temazinga esikhundla kuyo yonkhe lemikhakha yetigada tesikhundla nemazinga kulemboni.
Kulungisa imibiko yatikhatsi tonkhe yenchubekela phambili ku-SALGBC mayelana naloku:
Imiphumela letfolakele
Kubuyeketwa kwemisebenti lokwentiwe
Tinkinga lekuhlangabetenwe nato naletilindzelwe kanye netisombululo letinconyiwe letidzinga tincumo tenchubomgomo letivela ku-SALGBC
Kuncoma ngekuntjintjwa lokutayelekile, kulungisa nobe kwenta ncono kwalendlela
?Kuhlola imiphumela lengahle ibe khona yetihibe telulwimi kanye netekwati kubhala nekufundza ekusetjentisweni kwalendlela futsi libuye lente tincomo kulungisa nobe kubukana nalemiphumela lemibi kuloko.
?Kuniketa tincomo ngendlela lefanako ekuniketweni sikhundla.
?Lingasungula emaKomiti etikhatsi tonkhe kutowenta nobe kuncedza ekwenteni kwanobe ngabe nguyiphi imisebenti/imisebenti yaleliKomishana.
Kwenta nobe ngabe nguyiphi imisebenti lebhalwe kumtsetfo 5.2.2. kuya ku-5.2.8 lengakasombululwa ngalokufanelekile ngaphasi kwanobe ngabe nguwaphi emaphuzu langenhla.
